Nieuws

DACOB is gesloten van 3 augustus tot 10 augustus. Voor alle dringende zaken contacteer onze collega's van CArCoB. 

Surf naar www.carcob.eu of mail naar contact@carcob.eu 

Het archief van het voormalige kontaktcentrum uit Aalst is ontsloten. Naast verslagen van vergaderingen, publicaties en boekhoudkundige stukken bevat het archief een mooi overzicht van de talloze activiteiten die de club organiseerde in haar meer dan 20-jarige bestaan. 

De Mikisclub werd opgericht in 1968 door KPB-voorman Raymond De Smet en diende als cultureel- en politiek ontmoetingscentrum te Aalst. Haar geschiedenis is nauw verbonden met die van de partij en talloze progressieve organisaties uit Aalst. 

De inventaris van het archief kan via onze online catalogus geconsulteerd worden. 

Lees hier meer over het ontstaan van het centrum en de geschiedenis van de KPB te Aalst. 

Onlangs hebben we het kleine, maar bijzonder interessante archief van Judith Van Mieghem (1919–1997, Nieuwerkerken-Aalst) ontsloten. 

Het archief bevat onder meer documenten over de verkiezingen in Aalst en de gemeenteraad van Nieuwerkerken, waarin Judith Van Mieghem zetelde. Daarnaast werpt het een boeiende blik op het leven en de politieke activiteiten van haar partner, Désiré Souffriau, oud-strijder in de Spaanse Burgeroorlog en gedurende enige tijd Eerste Schepen van Nieuwerkerken.

Daardoor bevat het archief ook waardevolle verwijzingen naar de Spaanse Burgeroorlog en naar zijn politieke engagement in de periode na de Tweede Wereldoorlog.

De inventaris van dit archief is opgenomen in onze online catalogus: https://www.udesk-dacob.eu/ucat/main/dut

Op zaterdag 11 april opent “Regards Pluriels : L’art belge et l’utopie communiste au XXème siècle” in het Museum voor Schone Kunsten te Bergen (Mons). In deze tentoonstelling zijn  verschillende kunstwerken en archiefstukken uit de collecties van DACOB/CArCoB te zien.

Aan de hand van meer dan 60 kunstwerken, affiches en tijdsdocumenten verkent de expo de diverse picturale vormen en tendensen van Belgische kunstenaars die dicht bij de communistische utopie stonden, ermee sympathiseerden of erdoor beïnvloed werden.  

Sommige artiesten wilden dat hun werken een engagement weerspiegelden dat voor iedereen onmiddellijk zichtbaar was. Anderen waren daarentegen subtieler, poëtischer of kritischer. De enorme diversiteit aan werken in deze expo weerlegt net het idee dat het communisme aan één enkele esthetische oriëntatie gebonden zou zijn.

Ter gelegenheid van "Regards Pluriels" verschijnt,  naast de bezoekersgids en tentoonstellingscatalogus, een wetenschappelijk publicatie onder gezamenlijke redactie van Anne Morelli en Paul Aron. 

Onze collega van CarCoB, François Belot, schreef hiervoor een artikel over het culturele beleid van de KPB met focus op de activiteiten van de 'culturele commissie' (1951-1953).

Meer informatie over de tentoonstelling hier

De onderzoeksarchieven van José Gotovitch (1940 - 2024) werden onlangs ontsloten. Er is een gedetailleerde stortingslijst beschikbaar in onze leeszaal. Zijn archief weerspiegelt zijn eigen politieke engagement, zijn carrière als onderzoeker en dat van professor aan de ULB en directeur van het CEGESOMA. 

Het archief is een uniek instrument voor historisch onderzoek naar de KPB en België tijdens WOII. Het bevat o.a. “nieuwe” archieven uit Moskou (IML, RGASPI) over de Internationale Rode Hulp (IRH/SRI), l'Unité, stukken betreffende WOII en diverse verzetsorganisaties, anticommunisme (SEPES/CILACC), stukken i.v.m. de Spaanse burgeroorlog, de communistische jeugdorganisaties …

Bijzonder zijn de 1300 biografische dossiers die José Gotovitch aanlegde van en over communistische militanten. Deze dossiers zijn een aanvulling op de bestaande archieven van de Politieke Controle Commissie (PCC/CCP) en bevatten archiefmateriaal uit Moskou, gemeentearchieven, gerechtelijke politie, correspondentie, transcripties van interviews. Het is een nieuwe en essentiële bron voor onderzoek naar communistische militanten en de Kommunistische Partij van België in het algemeen.

Al deze dossiers en archieven kunnen in onze leeszaal geconsulteerd worden mits afspraak. Contacteer ons hier

Nog tot 7 februari 2026 loopt in de galerie Sala Parés te Barcelona de tentoonstelling “Figuraciones entre guerras 1914-1945”.  Uit onze collectie worden de uitgave “Viva Octubre. Dessins sur la Révolution Espagnole.” van Helios Goméz en hun originele drukblokken tentoongesteld. 

Tussen 5 en 19 oktober 1934 vond in Spanje tijdens de Tweede Republiek een revolutionaire algemene staking plaats, bekend als de “Revolutie van Asturië.  De opstand accentueerde zich in Asturië. Na twee weken werd de opstand – o.l.v. anarchisten, communisten en socialisten – gewelddadig neergeslagen door de Spaanse marine en het Spaanse republikeinse leger, dat voornamelijk uit koloniale troepen uit Spaans Marokko bestond. De Asturische revolte wordt dan ook als een voorloper van de Spaanse Burgeroorlog gezien. 

Helios Gómez (Sevilla 1905 – Barcelona 1956) – kunstenaar, dichter en illustrator van affiches uit de burgeroorlog – nam deel aan de opstand  en belandde daardoor in de gevangenis op het schip “Uruguay” in de haven van Barcelona. Tijdens zijn opsluiting maakte hij een reeks tekeningen  geïnspireerd door de gebeurtenissen die het jaar daarop in Brussel onder de titel “¡Viva Octubre!” werden gepubliceerd.

Lees hier meer over de tentoonstelling in Sala Parés

We vernemen het trieste nieuws dat Eddy Poncelet onverwacht is overleden. Wij wensen de familie veel sterkte in deze moeilijke tijd.

Eddy Poncelet is geboren in Oostende op 4 augustus 1927. Tijdens de oorlog verhuist zijn familie in 1942 van Oostende naar Brugge. In het atheneum te Brugge zit Eddy in hetzelfde jaar van Marc Braet, die contacten heeft met de Revolutionaire Volksjeugd. In de nasleep van de oorlog wordt Eddy lid van de Volksjeugd te Brugge en richt samen met Gaston Desnerck een afdeling op in Oostende. In 1948 wordt hij lid van de KPB en werkt hij in de boekenhandel van zijn jeugdvriend en communistisch militant, Mathieu Corman.

Zijn militaire dienst doet Eddy Poncelet bij de Zeemacht. Hij organiseert er onder meer een manifestatie tegen de verlenging van de legerdienst tot 24 maanden en wordt door de Krijgsraad tot één maand gevangenis veroordeeld. Nog tijdens zijn militaire dienst wordt hij in 1951 verkozen tot het Centraal Comité van de KPB.

Na zijn legerdienst wordt hij werkzaam op het nationaal secretariaat van de Volksjeugd. Hij is tevens lid van het bestuur van de KP Oostende maar is vooral actief in de Volksjeugd en later de Kommunistische Jeugd. Door zijn grondige kennis van het Frans militeert hij ook bij de jeugdafdelingen te Henegouwen.

In deze periode neemt Eddy deel aan de congressen van de Wereldfederatie van de Democratische Jeugd (FMJD) en diverse jeugdfestivals. In 1953 werkt hij gedurende zes maanden voor de FMJD te Boedapest waar hij nauwe banden met Aziatische en Afrikaanse militanten legt.

Een  kantelmoment is de wereldtentoonstelling te Brussel in 1958. De jongeren van de communistische jeugd ontmoeten er hun Congolese tegenhangers waaronder Patrice Lumumba. Poncelet zal in de nasleep van deze samenkomsten contacten onderhouden met o.a. Antoine Tshimanga: syndicalist en verantwoordelijke van een “communistische” Congolese jeugdbeweging; Pierre Mulele: de minister van onderwijs en kunsten en Anicet Kashamura:  verantwoordelijke van de Jeunesse populaire africaine. In september 1960 is Eddy in Léopoldville (Kinshasa) waar hij Albert De Coninck en Jean Terfve zal opwachten om hen voor te stellen aan de Congolese kennissen. Na de val en de moord, op Lumumba vertoeft Poncelet in Caïro waar hij Pierre Mulele bijstaat. In maart 1961 gaan Poncelet en Mulele naar Moskou om er financiële en materiële bijstand te vragen voor de nieuwe regering van Antoine Gizenga in Stanleyville (Kisangani).

Reeds begin de jaren zestig vindt Eddy dat de afstand qua leeftijd te groot is t.o.v. de jongeren voor wie de organisatie bedoeld is en dat het tijd wordt voor een grondige vernieuwing van het nationaal bureau van de Jeugd. Hij wordt aangesteld als directeur van TRACOSA – een NV die de handelsrelaties met communistische landen verzorgde - en bouwt 4 jaar later de sector van het volkstoerisme uit. Eerst op vrijwillige basis, naderhand als bestendig secretaris. Volkstoerisme behelst niet enkel een reisagentschap maar baat tevens verschillende campings en jeugdhuizen uit. Eddy Poncelet wordt tevens bestuurder bij International Social Tourism Organisation (ISTO).

Tussen 1975 en 1977 wordt te Oostende de vzw 'Het Baken' opgericht om een lokaal in de Fortuinstraat uit te baten en er politieke en culturele activiteiten te organiseren. Hierin speelt Eddy opnieuw een belangrijke rol. Vandaag is dit lokaal een complex van sociale woningen dat dezelfde naam draagt.

Alhoewel Eddy Poncelet er zelf geen functies had, zorgt hij ervoor dat de archieven van de Oostendse Volkshogeschool mede opgericht door zijn jeugdvriend Bob Wolstyn en André De Smet alsook de archieven van het marxistische Centrum voor Volksopvoeding (later het Centrum Bob Claessens) bij DACOB bewaard worden. 

Ook zijn persoonlijk archief schonk hij aan DACOB waarvan hij tevens bestuurslid was. 

DACOB neemt deel aan het project de 'Laatste Woorden'. 

De VUB-leerstoel Sporen van het Verzet en vzw Helden van het Verzet lanceren het citizen science project ‘Laatste woorden’. Het project wil zo veel mogelijk afscheidsbrieven inzamelen van de 1.500 Belgische verzetsmensen die tijdens WOII geëxecuteerd werden. 

De ingezamelde afscheidsbrieven worden gedigitaliseerd, getranscribeerd, geanalyseerd, vertaald (in Nederland, Frans en Engels) en voor het ruime publiek ontsloten. Dany Neudt: ‘In de loop van 2026 zal het erfgoedproject ‘Laatste woorden’ uitmonden in een interactieve website, een publicatie en een rondreizende tentoonstelling. Men zal als het ware in het leven van de verzetsmensen kunnen duiken.

Lees meer hier

DACOB is een partner van het Oorlogsdagboekenproject van Archiefpunt. 

Archiefpunt streeft ernaar zoveel mogelijk oorlogsdagboeken uit de Tweede Wereldoorlog te verzamelen. Waarom? Deze historische documenten bieden niet alleen een boeiende, intieme kijk op het verleden, maar zijn door hun herkenbaarheid van het alledaagse ook waardevol voor het brede publiek. In samenwerking met onze partners zijn we actief bezig met het registreren en behouden van deze belangrijke getuigenissen.

Ontdek meer hier